prof. dr hab. Magdalena Steciąg
Instytut Filologii Polskiej
Uniwersytet Zielonogórski

Język równościowy i szanujący różnorodność – inicjatywy odgórne i oddolne w sektorze publicznym, prywatnym i pozarządowym (NGO)

Referat podejmuje problematykę języka równościowego i szanującego różnorodność jako praktyki społecznej realizowanej w sektorze publicznym, prywatnym i pozarządowym. Celem jest ukazanie go w działaniu – chodzi przy tym jednak nie tyle o przegląd inicjatyw odgórnych i oddolnych służących jego propagowaniu, ile wskazanie przykładów o istotnym zasięgu społecznym oraz uchwycenie specyfiki funkcjonowania w tych trzech obszarach życia społecznego. Punktem wyjścia jest analiza trzech dokumentów: Europejskiej karty równości kobiet i mężczyzn w życiu lokalnym, Karty różnorodności oraz Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Zastosowanie wielopoziomowej analizy dyskursu (DIMEAN) pozwala uchwycić zarówno słowa kluczowe i główne obszary tematyczne, jak i wydźwięk emocjonalny oraz implikowane w nich oddziaływanie społeczne. Następnie przedstawione zostaną przykłady działań wdrażających upowszechniane w zanalizowanych dokumentach idee równości i komunikacji inkluzywnej w samorządach, biznesie i w obszarze aktywizmu (NGO). Nacisk kładzie się zwłaszcza na rolę języka jako narzędzia zmiany społecznej, a także na napięcia między wiedzą lingwistyczną, praktyką instytucjonalną i aktywizmem językowym. Wnioski wskazują, że język równościowy i szanujący różnorodność staje się trwałym elementem współczesnego dyskursu publicznego, przy czym w poszczególnych sektorach kształtuje go odmienna logika działania i inne potrzeby komunikacyjne.