XIV Forum Kultury Słowa „(Nie)równość i różnorodność w języku” – tematy referatów

dr hab. prof. UWr Agnieszka Małocha
mgr Simone Pasternak
dr Marta Śleziak
mgr Małgorzata Winnicka
Wydział Filologiczny
Uniwersytet Wrocławski

Feminatywy wykluczane? Nazwy żeńskie w leksykografii (na podstawie nowego wydania Słownika nazw żeńskich polszczyzny)

W dyskursach ostatnich dekad pojawia się przekonanie o pomijaniu nazw żeńskich w zasobach leksykografii historycznej i współczesnej. Znane są głosy, że feminatywy stanowią jednostki mniej reprezentowane, że w słownikach dominują formy generyczne. Nieobecność tych jednostek w kodyfikacji kształtuje przekonania użytkowników języka – co udowadniają wątpliwości normatywne kierowane do poradni językowych – że jeśli w użyciu pojawiają się formy nieskodyfikowane, to są one błędne lub wyłącznie potoczne. Wnikliwa analiza materiału feminatywnego, gromadzonego od 2010 roku przez językoznawczynie z Pracowni Badań nad Słowotwórstwem Nazw Żeńskich Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego rzuca interesujące światło na problematykę kodyfikacji. Formy wyekscerpowane z tekstów pisanych od XVI wieku do współczesności oraz procedura weryfikacji ich obecności w słownikach i korpusach dawnej polszczyzny skłaniają do bliższego przyjrzenia się reprezentacji nazw żeńskich w leksykografii i krytyki obiegowych opinii na ten temat.