Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN wyraża najgłębsze zaniepokojenie erupcją negatywnych emocji, w tym pogardy i nienawiści, które w coraz większym stopniu znamionują polską debatę publiczną. Emocje są naturalnym składnikiem życia publicznego i politycznego, ale ich uzewnętrznianie w takiej postaci, w takim wymiarze i w takiej skali jak obecnie grozi pogłębianiem podziałów i może prowadzić do eskalacji przemocy już nie tylko w języku, ale w realnych działaniach. Język jako najważniejszy społeczny sposób regulacji relacji powinien być używany z rozwagą i świadomością możliwych konsekwencji. Ostrzegaliśmy przed tym w kampaniach wyborczych w roku 2019 i 2023.

Jednak w ostatnim czasie pogarda i nienawiść są kierowane nie tylko do przeciwników politycznych. W dyskursie publicznym, zwłaszcza w mediach społecznościowych, obiektem pogardy i źródłem niepopartego argumentami strachu stały się osoby (w tym obywatele Polski) o innym niż biały kolorze skóry, mówiące innymi niż polski językami. Także te, które znalazły w naszym państwie schronienie przed wojną.

Ataki słowne wobec konkretnych osób, nierzadko przechodzące w ataki fizyczne, są coraz częstsze. Rada Języka Polskiego czuje się w obowiązku ostrzec, że naturalną gradacją nienawiści publicznej jest droga: od przemocy słownej do przemocy fizycznej. Apelujemy do społeczeństwa, zwłaszcza do polityków i liderów opinii: powstrzymajmy nienawiść na etapie słów!

                                                                                                                                   Warszawa, 15 września 2025 r.