dr Joanna Ławicka
psychoterapeutka
prezes Fundacji Prodeste
Przewodnicząca Zespołu ds. Ochrony Dzieci z Niepełnosprawnościami przed Przemocą przy RPD

Obraz osób autystycznych w języku

Język nie tylko opisuje rzeczywistość, ale także ją współtworzy. W przypadku osób autystycznych bardzo wyraźnie widać, jak używane sformułowania wpływają na ich społeczne postrzeganie, dostęp do wsparcia i jakość życia. W referacie przyjrzę się utrwalonym w polszczyźnie schematom językowym opisującym autyzm i osoby autystyczne, od pojęć medykalizujących i stygmatyzujących, po nowsze, afirmatywne formy podkreślające podmiotowość i różnorodność. Zestawię przykłady z dyskursu medycznego, edukacyjnego, medialnego i codziennej komunikacji, analizując ich konsekwencje dla tożsamości, samorzecznictwa i relacji społecznych. Chcę pokazać, że wybór słów nie jest kwestią stylistyki, lecz buduje praktyką społeczną, która może utrwalać wykluczenie albo sprzyjać inkluzji i wzajemnemu zrozumieniu.