XIV Forum Kultury Słowa „(Nie)równość i różnorodność w języku” – tematy referatów

prof. UwB dr hab.  Małgorzata Bieńkowska
Wydział Socjologii Uniwersytet w Białymstoku

Codzienne praktyki językowe a kształtowanie się świadomości społecznej dotyczącej równości i różnorodności

Język jako system komunikacyjny stanowi kluczowy obszar zainteresowania badań socjologicznych. Codzienne praktyki językowe nie tylko odzwierciedlają, lecz także współtworzą świadomość społeczną, w tym postrzeganie równości, inkluzywności oraz różnorodności. W wystąpieniu zostanie przeanalizowane, w jaki sposób zmiana praktyk językowych – zarówno w dyskursie publicznym, jak i codziennej komunikacji – otwiera przestrzeń dla dialogu międzykulturowego i przyczynia się do budowy bardziej otwartego oraz sprawiedliwego społeczeństwa. Szczególna uwaga zostanie poświęcona językowi równościowemu jako narzędziu realnej zmiany społecznej. To, jak mówimy, kształtuje postawy, sposób postrzegania innych osób oraz utrwalone wzorce funkcjonowania we wspólnocie. Wykorzystywanie języka inkluzywnego: stosowanie feminatywów, unikanie etykietowania, czy wprowadzanie neutralnych płciowo form, wpływa bezpośrednio na kształt społecznych relacji, eliminując stereotypy i przeciwdziałając dyskryminacji, a jednocześnie wzmacniając poczucie równości i akceptacji różnorodności. Efektywna implementacja języka równościowego wymaga edukacji, empatii oraz determinacji ze strony liderów opinii, instytucji i społeczeństwa. Świadome kształtowanie praktyk komunikacyjnych może stać się impulsem do głębokich przemian kulturowych i przełamywania istniejących barier na drodze ku społeczeństwu bardziej otwartemu i włączającemu.