Z prawniczego na polski. Jak komunikować prawo obywatelom? – debata i cykl podcastów

Nasza codzienność jest wypełniona normami prawnymi, ale większość z nas stosunkowo rzadko staje przed prawem. Zakup mieszkania, przyjęcie spadku, interwencja policji, zaległość podatkowa, zeznania w sądzie… W każdym z tych przypadków chodzi o sprawy tak istotne, że wywołują one mniejszy lub większy stres. Jednak nieprzystępność prawa i skomplikowany sposób opowiadania o nim u wielu osób potęgują jeszcze poczucie lęku i zagrożenia. Niewykluczone, że tak musi być. Ale czy na pewno?

Czy język prawniczy i język prawny to języki obce?
Czy pisma sądowe muszą być suche i formalne?
Czy prawnik piszący krótkimi zdaniami to słaby prawnik?
Czy teksty prawne mogłyby być łatwiejsze w lekturze?
Czy sztuczna inteligencja pomoże w kontakcie obywateli z prawnikami?

To tylko niektóre problemy, o których będziemy rozmawiać w ramach projektu „Z prawniczego na polski. Jak komunikować prawo obywatelom?”. Organizatorami tego przedsięwzięcia są Rada Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, Polska Akademia Nauk oraz Uniwersytet Śląski w Katowicach.

Do współpracy zaprosiliśmy ekspertów – i tych cieszących się już szerokim uznaniem, i tych na wcześniejszych etapach ścieżki zawodowej – znających się na prawie, języku, komunikacji, mediach. Chcemy o problemach życia prawnego rozmawiać możliwie prosto. Po polsku, ale z ostrożnością, aby w tym tłumaczeniu nie zgubić istotnych sensów.

Zaczniemy od trzech rozmów młodych badaczy i praktyków prawa w ramach serii „Przystanek Nauka”, prowadzonej przez Uniwersytet Śląski w Katowicach:

• 16 września 2026: „Czy rzeczywiście potrzebujemy zrozumiałego prawa?”,
• 30 września 2026: „Między słowami. O komunikacji na sali sądowej”,
• 14 października 2026: „Życie prawne z perspektywy smartfona”.

Z kolei 28 października 2026 spotkamy się na debacie „Z prawniczego na polski. Jak komunikować prawo obywatelom?” na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Podczas debaty porozmawiamy o tym, co sprawia kłopoty w zrozumieniu prawa i prawników. Grono naszych gości będziemy prezentować w kolejnych tygodniach. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, dodatkowo przeprowadzimy transmisję wydarzenia na YouTube.

Debata nie zakończy naszych rozmów. W listopadzie i grudniu opublikujemy kolejne podcasty – o wyjątkowości interpretacji prawniczej oraz stosowaniu prawa w sądach. Porozmawiamy też w końcu o samej Radzie Języka Polskiego jako szczególnego rodzaju instytucji – prawnie zobowiązanej do pełnienia roli instytucji opiniodawczo-doradczej w sprawach używania języka polskiego.